BLOG

Ortodontik amaçlı diş çekimlerİ farklı nedenlerle gerekebilir. Dişlere yer olmaması ya da profilin (burun-dudak-altçene ilişkisinin yandan bakıldığındaki görüntüsü) düzgün olmaması örneğin dudakların çok çıkık olması ağzı kapatmakta zorlanma gibi nedenlerle çekim gerekebilir.

Çocuğumun sağlam dişi mi / sağlam dişim mi çekilecek şeklinde bir panik yaşarlar önce hastalarımız. Çekimi kabullendikten sonraki aşama boşlukların nasıl kapanacağı kaygısıdır. Ancak tedavi sonunda çekim boşlukları tamamen kapanır o yüzden korkmaya gerek yoktur.

Bir de çürüğe bağlı yapılmış zorunlu çekimler vardır ki bunlar genelde büyük azı dişleridir. Bu tür boşlukları hasta erişkinse genelde koruyup tedavi sonunda implant ya da köprü yapılmasını öneririz. Ancak hasta 10-12 yaşlarında ise kaybedilmiş azı dişi olduğunda arka dişleri öne taşıyarak boşluğu implantsız kapatma durumumuz olabilmektedir.

Ancak özellikle kendi meslek pratiğimde bu kararı verirken hastanın hijyenini ve tedavi sürecine katkısını önemserim. Çünkü çürük nedeniyle çekilmiş büyük azı dişlerinin boşluklarını kapatmak uzun süreciğinden, diğer dişlerini de tedavi sırasında hızla çürütüp kaybedebilir. Bu durum kaş yaparken göz çıkarmaktır.

O yüzden tedavi plan ve kararlarımızda hastaların beklentileri, karakterleri, temizlik alışkanlıkları en az kapanış bozuklukları kadar bizi yönlendirir.

Bu sorunun cevabı değişkendir ancak şunu unutmamak gerekir her yaşta yapılabilecek tedaviler mevcuttur önemli olan doğru ve gerçekçi planlamadır.

İdealde biz ortodontistler hastayı daimi dişlerinin sürmeye başladığı 7 yaşları civarı görmek istiyoruz. Çünkü bu yaşlarda problemin ciddiyeti ve hastanın gelişimiyle ilgili fikir sahibi olabiliyoruz.

Özellikle iskelet yapısında ideal dediğim ilişkiye göre olan sapmalar yani alt çenenin ya da üst çenenin çok önde ya da geride olması durumları bizim küçük yaşlarda daha etkili sonuçlar alabildiğimiz kapanış bozukluklarıdır. Bu müdehaleler için 10 yaşvbile bazen geç olabiliyor.

Geç kalma durumlarda bana başvuran hastalar çok üzülürler ve ben onları şöyle rahatlatırım. “Üzülmeyin çünkü bazen küçük yaşta gerekli her tedaviyi yapsak bile hastanın büyüme yönü ve miktarı yine de ileri bir cerrahiyi gerektirmektedir. Alt çenesi küçük olan bir çocuğu ele alalım bu çocuğa biz küçük yaşta çenenin büyümesi için fonksiyonel tedavi yapsak bile büyüme her zaman sınırlı olacaktır ve yine çenesi biraz küçük kalacaktır ve büyüdüğünde çenesinden rahatsız olup kendisi ameliyat olmayı isteyebilir. Hiç tedavi yapılmadığını düşünelim zaten 18 yaşından sonra yine ameliyat gerekecektir.”

Yani bazen her yol aynı yere çıkabiliyor. Tabii bu benim geç kalmış hastaları teselli için söylediğim doğruluk payı da yüksek bir cümle ancak yine de asla geç yaşa kalmamız önemli değil sonucu çıkarılmamalı çünkü bazı iskeletsel bozukluklarda küçük yaşlarda müdehale ileride ameliyat gereksinimini tamamen ortadan kaldırabilmektedir.

Küçük yaşta tedaviyi sadece iskeletsel bozukluğu olanlar için değil bazı küçük diş hareketleriyle ileride daha kapsamlı ortodontik tedaviye ihtiyacı da azaltır gözüyle görmek lazım.

İskeletsel bir bozukluk olmadığında ideal tedavi yaşı 10-12 dir. Yaş ilerledikçe hem diş hareketleri yavaşlamakta hem de tedavi süreci uzamaktadır. Yetişkin hastalarda gördüğümüz kök erimeleri, kemik kaybı gibi riskler bu yaş gruplarında çok daha düşüktür.

Ağaç yaşken eğilir diyoruz ve çok da geç kalmadan ortodontik muayenenizi yaptırmanızı öneriyoruz. Ağaç büyüdükten sonra eğemesek de hala şartların izin verdiği ölçüde şekil verebileceğimiz de unutmayalım canım hastalarım.

Hastalarım bunu bana hep sorar, ben de şöyle söylerim. Kapanış bozukluğu, kalp, şeker, tansiyon gibi bir hastalık değildir, yani sizi öldürmez. Ancak dolaylı olarak hayat kalitenizi etkiler.

Örneğin ne kadar iyi bakarsanız bakın çok çapraşık dişlerin olduğu ağızları temizlemek zordur ve ileri yaşlarda çürük görülme olasılığı düzgün dişli bireylere oranla ciddi miktarda fazla olacaktır.

Kapanış bozukluğuna bağlı erken temaslar buna bağlı çeneyi kaydırma problemleri orta uzun vadede çene eklemi rahatsızlıklarına, bu da ağrılara ve yemek yemede güçlüklere neden olabilecektir. Tüm bunlar dolaylı olarak hayat kalitesini düşüren durumlardır.

Sadece fiziksel sağlık değil estetik bir gülümseme çoğu zaman ruh sağlığı üzerine de büyük katkı sağlar. Özellikle bazı kapanış bozukluklarında küçük yaşlardaki hastalarımız bize ağlayarak arkadaşlarının dalga geçtiği şikayetiyle gelir. Böyle zamanlarda her zaman hastalarıma bu sorunu kafasına takmaması gerektiğini, çok kolay çözeceğimizi anlatırım. Akran zorbalığının zorbalığı yapan kişinin kendi eksik yönlerini örtmesinin bir yolu olduğunu söyler bir yandan da bu şekilde motive etmeye çalışarak tedaviye başlarız.

Bu nedenle eğer imkanı varsa hastalarımın ortodontik tedavi olmasını öneririm ama asla zorunluluk yoktur. Koltuğumuza oturan hemen her hastanın ama az ama çok bu tedaviye ihtiyacı vardır. Son karar her zaman hastanındır.

Gülüş tasarımı denildiğinde insanların aklında farklı şeyler canlanır. Aslında bunun nedeni herkesin gülüş tasarımı için ihtiyacının farklı olmasıdır. Örneğin dişleri ayrık birinin eğer ayrıklığı dişinin küçüklüğünden kaynaklıysa dişleri lamine gibi bir yöntemle büyütüp güzelleştirmek o kişi için gülüş tasarımı iken, ayrıklık dişlerinin küçüklüğünden değil birbirinden ayrı konumlanması ya da kayması neticesinde oluşmuşmuşsa ortodontik tedavi ile birbirine yaklaştırmak o kişi için gülüş tasarımı olacaktır. Tasarım çoğu zaman tek bir tedaviyle de olmaz. Dişlerin ortodontiyle doğru yerlere taşınması sonrası dişetlerinin tedavisi ve en son da lamine gibi yüzeyi iyice güzelleştiren materyallerle son noktanın konmasıyla olur.

Yani gülüş tasarımı kişinin ihtiyacına göre belirlenir. Diş eksikliği varsa implant da bu tedavini bir parçasına dönüşebilir. Özetle gülüşün ideal kabul ettiğimiz oranlara gelmesi için yapılması gereken her türlü diş tedavisi gülüş tasarımının bir parçasıdır. İmplant, zirkon kaplamalar, emax, lamine, gingivektomi, telli ya da telsiz ortodonti, tasarım puzzle’ının parçalarıdır.